Tehlike sınıfı nedir, neden önemlidir?
İşyerleri faaliyet konusuna göre az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olarak üç sınıfa ayrılır. Sınıf, işyerinin NACE koduna göre İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nde belirlenir.
Tehlike sınıfı; çalışanlara verilecek eğitimin süresini, eğitimin hangi sıklıkla yenileneceğini, periyodik muayene aralığını ve ilk yardımcı sayısını belirler. Sınıfınızı SGK işyeri kaydınızdan ya da OSGB sözleşmenizden öğrenebilirsiniz.
Çalışan eğitimi: süre ve yenileme
İşverenin, çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermesi zorunludur. Temel eğitimin en az süresi ve yenileme aralığı tehlike sınıfına göre değişir:
| Tehlike sınıfı | İlk temel eğitim | Yenileme |
| Az tehlikeli | En az 8 ders saati | En az 3 yılda bir |
| Tehlikeli | En az 12 ders saati | En az 2 yılda bir |
| Çok tehlikeli | En az 16 ders saati | En az yılda bir |
|---|
Temel eğitime ek olarak, çalışan işe başlarken işyerine özgü bir işe başlama eğitimi de alır. Yangın, ilk yardım ve yüksekte çalışma gibi konular işin niteliğine göre ayrıca planlanır.
İşe giriş ve periyodik sağlık muayenesi
İşveren, çalışanını işe başlatmadan önce sağlık muayenesinden geçirmekle yükümlüdür. Çalışan sonrasında tehlike sınıfına göre belirli aralıklarla yeniden muayene edilir:
| Tehlike sınıfı | Periyodik muayene |
| Az tehlikeli | En fazla 5 yılda bir |
| Tehlikeli | En fazla 3 yılda bir |
| Çok tehlikeli | En fazla yılda bir |
|---|
İşyeri hekimi gerek görürse bu süreleri kısaltabilir. Çocuk, genç ve gebe çalışanlar için daha sık muayene öngörülür.
İlk yardımcı sayısı
İşyerinde bulundurulması gereken ilk yardımcı sayısı çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre belirlenir: az tehlikeli işyerlerinde her 20, tehlikeli işyerlerinde her 15, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışan için bir ilk yardımcı bulundurulur. Her vardiyada yeterli sayıda ilk yardımcının görev yapması gerekir.
Acil durum planı ve tatbikat
İşyerleri acil durum planı hazırlar ve bu planın uygulanabilir olduğundan emin olmak için tatbikat yapar. Tatbikatlar en geç yılda bir yapılır. Tatbikat sonrasında tarih, görülen eksiklikler ve alınacak düzenlemeleri içeren bir tatbikat formu hazırlanır.
Yangın tüpü ve levhalar
Yangın söndürme tüpleri doğru tipte, erişilebilir yerde ve çalışır durumda bulunmalı, düzenli aralıklarla kontrol edilmeli ve gerektiğinde dolumu yapılmalıdır. Çıkış yönlendirme levhaları ile acil durum aydınlatması da işyerinin tahliye düzeninin parçasıdır. Tüplerin ve levhaların seçimi ve yerleşimi, işyerinin büyüklüğüne ve riskine göre belirlenir.
Periyodik kontroller
İş ekipmanlarının güvenli kalması için belirli ekipmanlar süreli olarak kontrol edilir. Örnekler: elektrik tesisatı ve topraklama, kaldırma ve iletme ekipmanları, basınçlı kaplar. Kontrol aralığı ekipmana ve ilgili yönetmeliğe göre değişir; kontroller yetkili kuruluşlarca yapılır ve raporları işyerinde saklanır.
Portör muayenesi nedir?
Portör (taşıyıcılık) muayenesi, gıda ve içecek ile çalışan kişilerde bulaşıcı hastalık taşıyıcılığını araştıran muayene ve tahlillerdir. Gıda işletmelerinde çalışanların bu muayeneden geçmesi ve raporlarının güncel tutulması beklenir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Süreler en az değerlerdir; mevzuat değişebilir. Güncel metin için mevzuat.gov.tr adresine bakın. Son güncelleme: Ekim 2026.